Σάββατο 26 Μαΐου 2012
Κυριακή 20 Μαΐου 2012
*. Δραστηριότητες και συμπεριφορά των μελισσών ( πτυχιακή μελέτη).-.-
Δευτέρα 14 Μαΐου 2012
Δευτέρα 10 Ιανουαρίου 2011
*. Άντε να δούμε, εδώ πόσο θα κάνει ???
Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010
*. Μελισσοκομία - από την Αρχαιότητα έως και Σήμερα.-

Μελισσοκομία είναι ένας κόσμος, ένας γοητευτικός και ανεξάντλητος κόσμος, με πολύ μεγάλη ιστορία στη διαχρονική πορεία του, από τα βάθη των αιώνων.
ΜΕΛΙΣΣΑ – ΜΕΛΙ – ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Μέλι είναι το βασικό προϊόν της Μελισσοκομίας
Πολύ λίγα βασικά προϊόντα, στη διατροφή του ανθρώπου, όπως το μέλι, απολαμβάνουν μιας τόσο καθολικής, παγκόσμιας θα λέγαμε, δημοτικότητας, άρρηκτα συνδεδεμένης με τις ιδιαιτερότητες και παραδόσεις κάθε περιοχής. Σήμερα, που όλο και περισσότερο γνωρίζουμε τη θρεπτική αξία του προϊόντος αυτού, η κατανάλωσή του αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο.
Μέλι είναι ένα προϊόν, ένα καθ’ όλα φυσικό προϊόν, που οι μέλισσες παράγουν, ξεκινώντας από την επεξεργασία του νέκταρος των λουλουδιών, ή εκκριμάτων άλλων μερών των φυτών, και μετατρέπουν σε ένα συμπύκνωμα ενέργειας και ζωής.
Το Φυσικό Μέλι
Δεν έχουμε όμως το δικαίωμα να ισχυριζόμαστε ότι σήμερα μόνο εμείς, χάριν των μέσων που διαθέτουμε ανακαλύψαμε τις τόσο ευεργετικές ιδιότητές του για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ήδη από την αρχαιότητα και κυρίως οι πρόγονοί μας γνώριζαν παρά πολύ καλά τη μεγάλη θρεπτική αξία του και του απέδιδαν μάλιστα ιδιότητες θεϊκές, θρησκευτικής ευλάβειας.
Πάσι Θεοίς Μέλι ΑΜΦΟΡΕΥΣ 1
(Προσφέρεται σε όλους τους θεούς μέλι: ένας αμφορέας)
Το κείμενο αυτό, με το οποίο δηλώνεται θρησκευτική προσφορά, ενός ειδικού προϊόντος, προέρχεται από την πρώτη πινακίδα, την ΠΙΝΑΚΙΔΑ ΤΗΣ ΚΝΩΣΟΥ, γραμμένη στο συλλαβικό αλφάβητο της Γραμμικής Β΄ τον 14ο αιώνα π.Χ. Αποκρυπτογραφήθηκε η γραμμική Β και μετεφράσθηκε η πινακίδα από τον Βρετανό αρχιτέκτονα Μιχαήλ Βέντρ (Michael Ventris) το 1952.
Ας δούμε όμως ποια ήταν και ποια είναι η μελισσοκομική κατάσταση στη χώρα μας.
Η αρχή της ελληνικής μελισσοκομίας χάνεται στο απώτερο παρελθόν της μυθικής εποχής. Το αρχαιότερο πρόσωπο το οποίο εμφανίζεται εις το χώρο της μελισσοκομίας είναι ο Αρισταίος. Ο Αρισταίος, μία από τις πλέον αινιγματικές μορφές της αρχαίας ελληνικής λαϊκής θρησκείας, υπήρξε η κυριότερη μορφή του μυθολογικού κύκλου της Κέας.
Καρπός της ένωσης του Απόλλωνα με την νύμφη Κυρήνη, είδε το φως στην Αφρική, στα παλάτια της Λιβύης. Μόλις γεννήθηκε ο Αρισταίος, ο Ερμής τον παρέδωσε στην Γαία και στις Ώρες για να τον αναθρέψουν. Κι ήταν αυτές που έσταζαν στα χείλη του βρέφους, νέκταρ και αμβροσία κάνοντάς τον αθάνατο. Όταν μεγάλωσε ο Αρισταίος οι Μούσες τον δίδαξαν την μαντική και την ιατρική. Από τις Νύμφες διδάχθηκε την καλλιέργεια του αμπελιού, της ελιάς, αλλά και τη μελισσοκομία, τέχνη που θα τον χαρακτηρίζει στο εξής περισσότερο από κάθε άλλη.
Πρώτος σταθμός του Αρισταίου θεωρείται η Κέα όπου δίδαξε τους κατοίκους του νησιού και τη μελισσοκομία. Έτσι ο Αρισταίος υπήρξε για τους ανθρώπους και μάλιστα για τους νησιώτες κατοίκους της Κέας, ο πρώτος ευρετής μιας σειράς από χρήσιμες τέχνες κυριότερη από τις οποίες ήταν η εκτροφή των μελισσών. Ο Αρισταίος και η μέλισσα θα γίνουν τα βασικά σύμβολα του νησιού και θα απεικονισθούν στα νομίσματα της Τουλίδας, της Καρθαίας και της Κορησίας.
Υπήρξε όμως συστηματική μελισσοκομία κατά τους μυθικούς εκείνους χρόνους; Περί αυτού δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, αφού ο περί του Αρισταίου μύθος το μαρτυρεί. Περισσότερες όμως αποδείξεις βρίσκουμε όσο προχωρούμε προς τους ιστορικούς χρόνους.
Στην Οδύσσεια (Κ-519) αναφέρεται το «Μελίκρατον» κράμα μέλιτος και γάλακτος το οποίον έπιναν ως εκλεκτό ποτό. Εις την Οδύσσεια επίσης (Υ-168) ότι οι ορφανές κόρες του Πίνδαρου ετρέφοντο από την Θεά Αφροδίτη με τυρί-μέλι και οίνον. Με την ίδια τροφή η μάγισσα Κίρκη εσαγήνευσε τους συντρόφους του Οδυσσέα (Κ-213).
Ο Ησίοδος αναφέρει τους «Σίμβλους», όνομα που έδιδαν στις κυψέλες της εποχής εκείνης. Τι είδος ήταν οι «Σίμβλοι» δεν είναι γνωστό. Πάντως ήταν κυψέλες κατασκευασμένες από ανθρώπους για την εκτροφή των μελισσών.
Επίσης εις την Κρήτη κατά τις ανασκαφές στην Φαιστό ευρέθησαν πήλινες κυψέλες της Μινωικής εποχής (3.400 π.Χ.) πολύ αρχαιότερης της Ομηρικής. Στην ίδια εποχή ανήκει επίσης το χρυσό κόσμημα που παριστάνει σύμπλεγμα δύο μελισσών, οι οποίες βαστάζουν κηρύθρα προερχόμενη από την πήλινη κυψέλη σωλήνα, όπως και άλλο χρυσό κόσμημα σε σχήμα μέλισσας, που ευρέθη στις ανασκαφές της Κνωσσού.
Τα συγγράμματα του Αριστοτέλη (322 π.Χ.) αποτέλεσαν σπουδαίο σταθμό για τη μελισσοκομία τόσο της αρχαίας Ελλάδας αλλά και όλου του τότε πολιτισμένου κόσμου.
Η ύπαρξη όμως μελισσοκομικών επιχειρήσεων μαρτυρείται και κατά την προαριστοτελικήν περίοδο κατά την οποία η μελισσοκομία είχεν ήδη συστηματοποιηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Ο μέγας νομοθέτης των Αθηναίων Σόλων (640-558 π.Χ.) θέσπισε διάφορα νομοθετικά μέτρα για την μελισσοκομία της εποχής εκείνης.
Ένα μέτρο το οποίο αποδεικνύει την ύπαρξη μελισσοκομικών επιχειρήσεων είναι το εξής και το οποίο ρυθμίζει και καθορίζει τις αποστάσεις μεταξύ των μελισσοκομείων. «Μελισσών σμήνη καθιστάμενα απέχειν των υφ’ ετέρου πρότερον ιδρυμένων πόδας τριακοσίους»[Πλουτάρχου: Βίος Σόλωνος]
Υπήρξε λοιπόν οργανωμένη μελισσοκομία στην αρχαία Ελλάδα, η οποία αποσκοπούσε στην παραγωγή του θείου αυτού προϊόντος. Του Φυσικού Μελιού και του οποίου τις ευεργετικές ιδιότητες εγνώριζαν πάρα πολύ καλά οι διανοούμενοι της εποχής εκείνης.
Ο πατέρας της Ιατρικής Ιπποκράτης (462-352 π.Χ.) συνιστούσε το μέλι σε όλους τους ανθρώπους αλλά ιδιαίτερα στους ασθενείς.
Ο Δημόκριτος ερωτηθείς πως δύνανται να διατηρηθώσιν οι Άνθρωποι άνοσοι και μακρόβιοι απεκρίνοντο: «Ει τα μεν έξωθεν ελαίω του σώματος τα δε ένδοθεν μέλιτι χρίσοιντο».
Ο Πυθαγόρας και οι οπαδοί του είχαν το μέλι ως κύρια τροφή.
Η πρόοδος της μελισσοκομίας δεν επεριορίζετο μόνο στην Αττική αλλά εις όλη σχεδόν την Ελλάδα, Στερεά, νησιωτική ακόμα και στις αποικίες.
Ο πρώτος όμως ο οποίος εμελέτησε επιστημονικά την μέλισσα υπήρξε ο Αριστοτέλης. Το μόνο μέσο το οποίο διέθετε ήταν η και μέχρι σήμερα, σε πολλά μέρη της Ελλάδας, χρησιμοποιούμενη κυψέλη
Το «Ανάστομο Κοφίνι»
Κοφίνι που είναι κλειστό από κάτω, με μόνο άνοιγμα την είσοδο των μελισσών και ανοικτό από πάνω, όπου εφαρμόζουν 8-10 κινούμενοι ανεξάρτητοι μεταξύ τους πήχεις, κάτω από τους οποίους κτίζουν οι μέλισσες τις κηρήθρες τους.
Η κυψέλη λοιπόν με κινητά πλαίσια εχρησιμοποιείτο στην αρχαία Ελλάδα και θεωρείται ο πρόδρομος της σύγχρονης ευρωπαϊκής κυψέλης με το κινητό πλαίσιο, ανακάλυψη του Αμερικανού Lorenzo Lorraine Langstroth ο οποίος θεωρείται ο πατέρας της σύγχρονης μελισσοκομίας (1851) και του οποίου αυτή η ανακάλυψη αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η σημερινή μελισσοκομία.
Στη χώρα μας ο εκσυγχρονισμός της μελισσοκομίας με τη χρησιμοποίηση της Ευρωπαϊκής κυψέλης καθυστέρησε αρκετά.
Η πρώτη κίνηση εσημειώθει το 1903 εκ μέρους της Ελληνικής Γεωργικής Εταιρείας. Το ενδιαφέρον για τον κλάδο αυτό εξεδηλώθει και από άλλους Έλληνες διανοούμενους. Ο Ιωάννης Πεσματζόγλου δαπάναις του, ιδρύει στο Χαλάνδρι την πρώτη μελισσοκομική σχολή. Ο Ακαδημαϊκός και λογοτέχνης Γ. Δροσίνης συνέγραψε κατά το 1901 και εξέδωσε το μικρό βιβλιάριον «Αι Μέλισσαι» η συμβολή του οποίου στη μελισσοκομία υπήρξε σημαντική.
Στη μελισσοκομική Σχολή Χαλανδρίου πρώτος εδίδαξεν ο ειδικός στη μελισσοκομία, πρωτοβουλία και δαπάναις της Ελληνικής Γεωργικής Εταιρείας μετεκπαιδευθείς γεωπόνος κ. Γ. Τουφεξής. Ο κ. Γ. Τουφεξής εδίδασκε τις νέες μεθόδους της μελισσοκομίας στη Σχολή Χαλανδρίου από το 1903 μέχρι το 1916· αργότερα διωρίσθη επόπτης της μελισσοκομίας στο Υπουργείο Γεωργίας. Εξέδωσε δε και διάφορα βιβλία και φυλλάδια για τη μελισσοκομία, όπως «Η Μελισσοκομική Εφημερίς» το 1908 και «Η Μελισσοκομική Επιθεώρηση» το 1912.
Στην ανωτέρω σχολή εφοίτησαν και εκπαιδεύτηκαν στη μελισσοκομίαν πολλοί μαθηταί ορισμένοι από τους οποίους διωρίσθηκαν σε σημαίνουσες δημόσιες θέσεις, άλλοι δε εδίδαξαν την σύγχρονη μελισσοκομία με σκοπό να καθοδηγήσουν τους νέους κυρίως μελισσοτρόφους στη χρήση της νέας κυψέλης με τα κινητά πλαίσια, αλλά και τις άλλες εφευρέσεις της σύγχρονης μελισσοκομίας.
Μεταξύ των ανωτέρω ενδεικτικά αναφέρουμε τη δράση των Ι. Καραμάνου, Α. Ξυδιά, Ν. Μπαμπιώτη, Γ. Τριβιζά, Βλαδ. Δερματόπουλου, Ν. Νικολαΐδη, Ν. Τοπολίδη και άλλων.
Τα αποτελέσματα των προσπαθειών αυτών ήταν θετικά αν και επραγματοποιήθηκαν με αργούς ρυθμούς.
Το 1903 τα στατιστικά στοιχεία ανέγραφαν 201.314 μελίσσια σε εγχώριες κυψέλες και μόνο 412 μελίσσια εντός νέων σύγχρονων κυψελών. Δηλαδή μόνο το 0,2% του συνόλου των μελισσών ήταν εγκατεστημένα σε ευρωπαϊκές κυψέλες.
Το 1912, 9 χρόνια αργότερα, έχουμε 250.000 μελίσσια σε εγχώριες κυψέλες και 3.000 εντός νέων κυψελών, δηλαδή το 1,19% του συνόλου. Όμως η όλη προσπάθεια διακόπηκε εξαιτίας του Βαλκανικού και Α΄ παγκοσμίου πολέμου.
Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, η τοποθέτηση του κ. Ι. Καραμάνου ως Γενικού Διευθυντή της Διεύθυνσης Εποικισμού Μακεδονίας-Θράκης και η απόσπαση του Άγγελου Ξυδιά από το Υπουργείο Γεωργίας εις την Διεύθυνση Εποικισμού, και οι δύο μαθηταί της Σχολής Μελισσοκομίας, έδωσε νέα ώθηση στην ανάπτυξη του Κλάδου αυτού αρχίζοντας με τη χορήγηση 700 καταρχήν κυψελών μαζί με τις κηρήθρες και μελιτοεξαγωγείς εις τους πρόσφυγες.
Η προσπάθεια συνεχίστηκε και όταν ο Άγγελος Ξυδιάς διορίσθηκε τμηματάρχης Μελισσοκομίας του Υπουργείου Γεωργίας. Έτσι και με τη συνδρομή της Α.Τ.Ε. φτάσαμε στο 1939 να έχουμε σε ολόκληρη την Ελλάδα 700.000 μελίσσια εκ των οποίων τα 100.000 περίπου εγκατεστημένα σε σύγχρονες κυψέλες, το 14,29%.
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος προκάλεσε όπως γνωρίζουμε πανωλεθρία εις όλους τους τομείς της ελληνικής οικονομίας καθώς και στη μελισσοκομία. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το Τμήμα Μελισσοκομίας του Υπ. Γεωργίας και η Α.Τ.Ε. εβοήθησαν εκ νέου τη μελισσοκομία χορηγώντας δωρεάν στους μελισσοκόμους 93.500 κυψέλες, 3.100 μελιτοεξαγωγείς και 3.000.000 τεχνητές κηρήθρες.
Έτσι λοιπόν η προσπάθεια όλων αυτών που πραγματικά αγάπησαν τη μελισσοκομία και με ζήλο ασχολήθηκαν για την ανάπτυξή της, είχε ως αποτέλεσμα να φθάσουμε σήμερα σε ένα σημείο αποφασιστικής σημασίας για το μέλλον της Ελληνικής Μελισσοκομίας.
Σήμερα στη χώρα μας εκτρέφονται περίπου 1.380.000 μελισσοσμήνη εγκατεστημένα σχεδόν στο σύνολό τους σε ευρωπαϊκές κυψέλες τύπου Langstroth. Ο συνολικός αριθμός των μελισσιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 8.777.000 και η χώρα μας κατέχει την τρίτη θέση με 15,72% μετά την Ισπανία και Γαλλία.
Με τον κλάδο αυτό ασχολούνται περίπου 23.000 μελισσοκόμοι από τους οποίους οι 3.000 περίπου είναι επαγγελματίες. Από τους 23.000 μελισσοκόμους το μεγαλύτερο μέρος ασκούν νομαδική μελισσοκομία και μόνο ένα πολύ μικρό μέρος κυρίως στη νησιωτική Ελλάδα, Στατική. Οι περισσότερες εκμεταλλεύσεις είναι αρκετά εκσυγχρονισμένες.
Στο επίπεδο αυτό που έχουμε φτάσει σήμερα έχουν συμβάλλει ουσιαστικά επίσης τόσο οι Συνεταιριστικές όσο και οι Συνδικαλιστικές Οργανώσεις των μελισσοκόμων. Δεν πρέπει να παραλείψουμε τα ονόματα δύο στελεχών της μελισσοκομίας που με τις ενέργειες και αγώνες τους πολλά επέτυχε ο κλάδος αυτός. Τον κ. Γ. Σελλιανάκη, Δ/ντή της Κοινοπραξίας Μελισσοκομικών Συν/σμών Νότιας Ελλάδας 1953-1980 συνεταιριστικής οργάνωσης που σήμερα δεν υπάρχει, και τον κ. Γ. Μάλλιο, Πρόεδρο του ΜΕΣΥΝΕ, Συνδικαλιστικής Οργάνωσης που επίσης σήμερα δεν υπάρχει.
Στην θέση των οργανώσεων αυτών σήμερα δραστηριοποιείται η Ο.Μ.Σ.Ε. (Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδας) με έδρα τη Λάρισα και Πρόεδρο τον κ. Γεράσιμο Κράγια και η Κοινοπραξία Μελισσοκομικών Συνεταιρισμών Ελλάδας με έδρα τη Θεσσαλονίκη και πρόεδρο τον κ. Φώτη Καραντούνη.
Από το 1.380.000 μελίσσια παράγονται περίπου 13.000 τόνοι μέλι, Ελληνικό μέλι. Μέλι όπως και προγενέστερα έχω αναφέρει ήταν και είναι το κύριο προϊόν των μελισσοκομικών εκμεταλλεύσεων.
Όταν οι πρόγονοί μας προσέφεραν σε Όλους τους Θεούς μέλι, προσέφεραν Ελληνικό Μέλι. Όταν ο Δημόκριτος ή ο Ιπποκράτης, ο Πυθαγόρας ή ο Ανακρέων αναφερόντουσαν στο μέλι, εννοούσαν διότι εγνώριζαν, το Ελληνικό Μέλι.
Ποιο είναι όμως το Ελληνικό Μέλι; Το γνωρίζουμε σήμερα;
Ο Έλληνας καταναλωτής είναι ολιγότερο ενημερωμένος σχετικά με το μέλι και ειδικότερα για το Ελληνικό μέλι. Δεν γνωρίζει το ελληνικό μέλι, τη διατροφική του αξία, τις διατροφικές, φαρμακευτικές και θεραπευτικές του ιδιότητες.
Σήμερα που όλο και περισσότερο το φυσικό μέλι χρησιμοποιείται όχι μόνο ως τρόφιμο, αλλά και ως φάρμακο, μαζί φυσικά και με τα άλλα προϊόντα της κυψέλης, ο Έλληνας μελισσοτρόφος, η Ελληνική μελισσοκομία αντιμετωπίζει όλο και περισσότερο τον άνισο ανταγωνισμό, των αμφιβόλου ποιότητας εισαγόμενων φτηνών μελιών.
Είναι πράγματι περίεργο, πως ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων-καταναλωτών μελιού αυτής της χώρας, της πατρίδας του Αρισταίου, του Αριστοτέλη και του Ιπποκράτη, αγνοούν ακόμη και σήμερα τις ιδιότητες του προϊόντος αυτού της Ελληνικής γης. Διότι άρρηκτα είναι συνδεδεμένοι μεταξύ τους οι Τρεις όροι.
ΜΕΛΙΣΣΑ – ΜΕΛΙ – ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Γνωρίζει ο Έλληνας μελισσοτρόφος- μελιτοπαραγωγός γιατί πρέπει να διαφυλάξει στο ακέραιο όλα τα φυσικά χημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του προϊόντος που ο ίδιος δεν παράγει, αλλά απλώς παίρνει από την παραγωγό μέλισσα για να το διαθέσει στον καταναλωτή όσο το δυνατόν αμετάβλητο;
Γνωρίζει ο Έλληνας καταναλωτής γιατί πρέπει να προτιμάει το γυάλινο βάζο, που με όλη του την ειλικρίνεια φανερώνει την ταυτότητα του περιεχομένου του και όχι το μεταλλικό κουτί που πολλές φορές η ωραία του εξωτερική εμφάνιση κρύβει τα μειονεκτήματα και την ταυτότητα του περιεχομένου του;
Γνωρίζει ποιο είναι Ελληνικό μέλι πορτοκαλιάς, ερείκης, θυμαριού, ελάτης, πεύκου, καστανιάς, κουμαριάς, ανοιξιάτικης ανθοφορίας, ηλίανθου και ποιες είναι οι ιδιαίτερες ιδιότητές του;
Γνωρίζει γιατί το φυσικό ανεπεξέργαστο μέλι που θα καταναλώσει, πρέπει να κρυσταλλώνει;
Υπάρχουν φυσικά και τα μέλια που δεν κρυσταλλώνουν.
Γνωρίζει όμως ποια είναι αυτά;
Γνωρίζει ότι το ελληνικό θυμαρίσιο μέλι έχει πολύ υψηλό δείκτη Διαστάσης (βασικό ένζυμο υπεύθυνο για πολλές ευεργετικές ιδιότητες του μελιού); «Γενικό Χημείο του Κράτους Μέλι Θυμαρίσιο: Βαθμός Διαστάσης 55,7» έτος 2001.
Γνωρίζει ότι το πρώτο μέλι που αναγνωρίσθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως μέλι Π.Ο.Π. (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης), ήταν το μέλι Ελάτης Μαινάλου και ότι το μέλι αυτό πήρε το χρυσό βραβείο στο Παρίσι το 1996 (Sial d’or 1996) σε έκθεση τροφίμων;
Γνωρίζει ότι η μακροζωία η οποία επιτυγχάνεται και με τη χρήση του μελιού οφείλεται στις ιδιότητές του και ποιες είναι αυτές;
Γνωρίζει ότι το μέλι έχει αντιβακτηριακές ιδιότητες;
Γνωρίζει τέλος ποιες είναι οι ιδιότητες των άλλων προϊόντων της κυψέλης; Του Βασιλικού Πολτού, της γύρης, της πρόπης κλπ.;
Ο Έλληνας όμως μελισσοκόμος γνωρίζει πολύ καλά, ότι αντιμετωπίζει πάρα πολλά προβλήματα και ποια είναι αυτά.
Πολλά από τα προβλήματα αυτά μπορούν να αντιμετωπισθούν με κανονισμούς που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως ο Κανονισμός (ΕΟΚ) 2081/92 του Συμβουλίου για τα προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) ή Προϊόντα Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.), ο Κανονισμός (ΕΟΚ) 2082/92 για τις ιδιοτυπίες, ο Κανονισμός (ΕΕ) 1221/97 για τη βελτίωση των συνθηκών παραγωγής και εμπορίας του μελιού κλπ.
Πολλά επίσης προβλήματα μπορούν να αντιμετωπισθούν με την προσπάθεια που γίνεται στην Άρτα από την Ελληνική Εταιρεία Εθνοφαρμακολογίας.
Κοντόλαιμος Νικόλαος, Γεωπόνος, ειδικός μελισσοκομίας στο τμήμα μελισσοκομίας του Υπουργείου Γεωργίας
πηγή http://www।arcadians.gr
Τρίτη 14 Δεκεμβρίου 2010
*. Ο Αριστοτέλης και οι... μέλισσες.-
Τα περισσότερα από όσα γνωρίζουμε σήμερα για τις μέλισσες προέρχονται από τον πανεπιστήμονα Αριστοτέλη. Τον κορυφαίο αυτό φιλόσοφο που όμοιό του δεν ξανά γνώρισε η ανθρωπότητα.Ο Αριστοτέλης ήταν ο πρώτος που μελέτησε εις βάθος τις μέλισσες και έγραψε για αυτές στο 5ο βιβλίο του έργου του «Περί τα ζώα ιστορίαι». Μέσα σε αυτό το βιβλίο αναφέρει ότι υπάρχουν τρεις βιολογικές μορφές τις μέλισσας. Η βασίλισσα, που είναι το μόνο γόνιμο θηλυκό και μητέρα όλων των υπόλοιπων μελισσών. Οι κηφήνες, που είναι τα αρσενικά μελίσσια και μαζί με τη βασίλισσα ευθύνονται για τη διαιώνιση του είδους.
Οι κηφήνες προέρχονται από τα μη γονιμοποιημένα αβγά της μέλισσας. Αντίθετα από τα γονιμοποιημένα αυγά προέρχονται όλα τα υπόλοιπα στείρα θηλυκά, που ονομάζονται εργάτριες. Οι εργάτριες είναι υπεύθυνες για όσα εξασφαλίσουν την επιβίωση του μελισσιού. Δηλαδή συλλέγουν και αποθηκεύουν το νέκταρ, τη γύρη και το νερό και δημιουργούν το μέλι. Επιπλέον κατασκευάζουν τις κηρύθρες, ανατρέφουν τους γόνους και είναι υπεύθυνες για φρούρηση της κυψέλης. Είναι έτοιμες να αποκρούσουν οποιονδήποτε εχθρό δίνοντας ακόμα και τη ζωή τους για αυτό. Κάθε μέλισσα που επιτίθεται και κάνει χρήση του κεντριού της, μετά από σύντομο χρονικό διάστημα, πεθαίνει (σε αντίθεση με τις σφήκες). Με αυτήν την αυτοθυσία αποκρούει τον εχθρό, προστατεύοντας έτσι ολόκληρη την κυψέλη.
Ο Αριστοτέλης κατέληξε σε όλα τα προηγούμενα συμπεράσματα, από τις παρατηρήσεις που έκανε σε κυψέλες με κηρύθρες. Αφορμή για αυτήν του την μελέτη υπήρξε η απλή παρατήρηση μιας κίτρινης σκόνης, σε μορφή σβόλων, στα πόδια της μέλισσας. Αυτούς τους σβόλους τους ονόμασε κήρινθους, δηλαδή κηρός των ανθών. Αυτή η ονομασία χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα από παλαιούς μελισσοκόμους σε διάφορες περιοχές της Ελλάδος.
Από τα συγγράμματα του Αριστοτέλη συμπεραίνουμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν δεξιοτέχνες στη μελισσοκομία. Επιπλέον υπάρχουν ενδείξεις ότι ακόμα και η ιδέα της κινητής κηρύθρας προέρχεται από τόσο παλιά. Σήμερα αυτή η ιδέα (και πιο συγκεκριμένα η κυψέλη με τα κινητά πλαίσια) χρησιμοποιείται σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πηγή Www.piperidis.co.nr
Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου 2010
*. Η Μελισσοκομία των Πομάκων της Θράκης.-
ΠΟΜΑΚΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑ Από τα αρχαία χρόνια
Πομάκικη κυψέλη σε βυζαντινό στυλ (από τη συλλογή του Μουσείου Καλαθοπλεκτικής των Ρωμά, Κομοτηνή)
Μία ενδιαφέρουσα μελέτη δημοσιεύθηκε στο 5ο τεύχος (ΣΕΠ-ΟΚΤ 2009) του έγκυρου περιοδικού Μελισσοκομία. Πρόκειται για την εργασία του Αρχαιολόγου κ. Μαυροφρύδη Γιώργου, με θέμα «Η Μελισσοκομία των Πομάκων τηςΘράκης».
Ο συγγραφέας προβαίνει σε μία συγκριτική παρουσίαση της μελισσοκομίας των Πομάκων (Ελληνικής και Βουλγαρικής Θράκης). Μεταξύ άλλων αναφέρεται σε χρήσιμες τεχνικές, αλλά και στη χρήση του μελιού στους Πομάκους. Ειδικότερα, αναφέρει ότι οι Πομάκοι χρησιμοποιούσαν το μέλι στην λαϊκή ιατρική. Για τη θεραπεία των αμυγδαλών μία από τις συνταγές ήταν να βάζει ο άρρωστος στο στόμα του μεγάλη ποσότητα μελιού και στη συνέχεια να το καταπίνει λίγο-λίγο. Για την καταπολέμηση των παρασίτων (σκουληκιών) του πεπτικού συστήματος, έδιναν στον ασθενή μέλι σε δοσολογία μιας κουταλιάς πριν το φαγητό. Το μέλι το πρόσφεραν ακόμα και ως κέρασμα στους επισκέπτες.Τέλος, οι Πομάκοι της Βουλγαρίας, πήγαιναν το μέλι στους τάφους των νεκρών τους. Το θεωρούσαν ιερό τους χρέος, διαφορετικά ο μακαρίτης δεν θα βρει ησυχία και θα βγει από τον τάφο του μεταμορφωμένος σε γουρούνι και θα φοβερίζει τους ανθρώπους. Η μαρτυρία αυτή καταγράφηκε το 1887 από τον Τσέχο αρχαιολόγο και περιηγητή V. Dobruski
Η Πομακική μελισσοκομία παραπέμπει στη βυζαντινή εποχή αλλά και ακόμη πιο πίσω και ταυτίστηκε με την Πομακική ιστορία
Τέλος, την εργασία πλαισιώνουν ωραίες φωτογραφίες από Πομάκικα μελισσοκόφινα και αγγεία (Εχίνος, Θέρμες κλπ), από το Μουσείο Καλαθοπλεκτικής των Ρωμά στην Κομοτηνή και τη συλλογή Δαδαλιάρη
Αναδημοσιευση http://www.zagalisa.gr/content/pomakiki-melissokomia-apo-ta-arxaia-xronia?page=3
Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου 2010
*. Η ιδιότητα της ομοιόστασης.-
Στον κόσμο των εντόμων η ιδιότητα ειδικά της θερμικής ομοιόστασης του μελισσιού αποτελεί μοναδική εξαίρεση, καθώς αυτή την ιδιότητα την έχουν φυλογενετικά πιο ανώτεροι οργανισμοί, π.χ. τα θηλαστικά. Η ομοιόσταση πάντως με τη γενικότερη έννοιά της χαρακτηρίζει ακόμη και ολόκληρα οικοσυστήματα.
Οι μηχανισμοί ειδικά για τη θερμική ομοιόσταση του μελισσιού κατά τη χειμερινή περίοδο στα εύκρατα κλίματα είναι οι ακόλουθοι (Winston 1987): Ο πρώτος είναι η επιλογή του χώρου εγκατάστασης ενός αφεσμού. Ο χώρος αυτός στην ελεύθερη φύση είναι ως γνωστόν μια κουφάλα δένδρου συνήθως ή η κοιλότητα ενός βράχου, και παρέχει στον ένοικό του άμεση προστασία από βροχές, και ανέμους, αλλά και ως ένα βαθμό από τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος.
Από την στιγμή που θα έχει εγκασταθεί το μελίσσι στο συγκεκριμένο χώρο, οι μέλισσες θέτουν σε εφαρμογή το δεύτερο μηχανισμό, δηλαδή σφραγίζουν με πρόπολη μη απαραίτητα ανοίγματα, αποτρέποντας έτσι την διαφυγή (κυκλοφορία) του αέρα προς το περιβάλλον, η οποία συνεπάγεται απώλεια θερμότητας. Παράλληλα οι μέλισσες περιορίζουν για τον ίδιο σκοπό την είσοδο του ενδιαιτήματός τους στη διάρκεια του χειμώνα, σχηματίζοντας ένα είδος κουρτίνας με πρόπολη.
Ο τρίτος κατά σειράν μηχανισμός, ο οποίος βοηθάει τη θερμική ομοιόσταση του μελισσιού, είναι η ίδια η δομή των κηρηθρών σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι αυτές είναι αναρτημένες κατ' ευθείαν από την οροφή του ενδιαιτήματος. Τα άδεια κέρινα κελιά και ο αεροστεγανός αποκλεισμός των διαδρόμων μεταξύ γειτονικών κηρηθρών στο ύψος της οροφής συντελούν στο να εγκλωβίζεται εν μέρει εκεί ο θερμός αέρας και να διατηρεί για μεγαλύτερο διάστημα σημαντική ποσότητα από τη θερμότητά του. Ο εγκλωβισμός του αέρα στους συγκεκριμένους χώρους ενισχύεται με το σχηματισμό της μελισσόσφαιρας.
Η ίδια η μελισσόσφαιρα συνιστά τον πιο σημαντικό μηχανισμό ομοιόστασης του μελισσιού στη διάρκεια του χειμώνα. Στην θερμοκρασία των +18 °c οι μέλισσες αρχίζουν να συσπειρώνονται πλησιάζοντας η μια την άλλη ανάμεσα στους διαδρόμους των κηρηθρών. Η πυκνότητα των μελισσών είναι μεγαλύτερη στην περίμετρο της μελισσόσφαιρας, ενώ στο κέντρο η απόσταση μεταξύ τους παραμένει τόση, ώστε αυτές να κινούνται άνετα επάνω στις επιφάνειες των κηρηθρών.
Όσο η θερμοκρασία περιβάλλοντος πέφτει τόσο ο όγκος της μελισσόσφαιρας μειώνεται. Από ένα σημείο και κάτω σχηματίζεται στην περιφέρεια της μελισσόσφαιρας ένα στρώμα από πολύ πυκνά διατεταγμένες μέλισσες, που έχουν το κεφάλι τους στραμμένο προς το κέντρο της μελισσόσφαιρας και την κοιλιά τους προς τα έξω. Ο σχηματισμός αυτός ονομάζεται "φλοιός " της μελισσόσφαιρας. Το πάχος του φλοιού επίσης αυξομειώνεται αντιστρόφως ανάλογα προς την αυξομείωση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, καθώς προστίθενται ή αφαιρούνται αντίστοιχα νέα στρώματα επάλληλα μελισσών. Αλλά και η πυκνότητα των μελισσών σε κάθε στρώμα αυξάνει όσο εξακολουθεί η πτώση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος. Με τη μεταβολή του όγκου της μελισσόσφαιρας μειώνεται η επιφάνεια ακτινοβολίας του μελισσιού έτσι ώστε η απώλεια θερμότητας αυτής της μορφής ανά μέλισσα περιστέλλεται δραματικά.
Εξάλλου με το μηχανισμό του φλοιού περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατόν η απώλεια θερμότητας και με διάχυση στους γύρω χώρους. Σημαντικό ρόλο εδώ παίζει η τριχοφυία του θώρακα των μελισσών. Το τρίχωμα του συνόλου των μελισσών του "φλοιού" αποτελεί στην κυριολεξία μια πρώτης τάξεως "γούνα" για τη μελισσόσφαιρα, η οποία συγκρατεί τον ζεστό αέρα ανάμεσα στα πυκνά και διακλαδισμένα σαν στάχυ τριχίδια.
Με όλες τις πιο πάνω αναφερόμενες ιδιομορφίες στη δομή και λειτουργία της μελισσόσφαιρας το μελίσσι κατορθώνει τελικά να δαπανά τη μικρότερη ανά μονάδα βιομάζας ποσότητα θερμότητος για να ξεχειμωνιάσει σε σύγκριση με όλα Τα θηλαστικά (Gordon et al 1982).
Η θερμότητα παράγεται στο κέντρο της μελισσόσφαιρας και διαχέεται προς την περιφέρεια. Αυτό έχει ως συνέπεια να παρουσιάζεται μια διαβάθμιση της θερμοκρασίας από το κέντρο προς το φλοιό της μελισσόσφαιρας. Η θερμοκρασία στην επιφάνεια του φλοιού πάντως δεν πέφτει ποτέ κάτω από τους +8 °c. Αυτό είναι και το κρίσιμο όριο για να μπορεί να συγκρατείται στη θέση της μια μέλισσα του φλοιού. Ωστόσο οι μέλισσες αλλάζουν θέση περιοδικά στη μελισσόσφαιρα. Αυτές του φλοιού μετά από κάποιο διάστημα μετακινούνται στα ενδότερα Και αντικαθίστανται από άλλες, πριν εξαντληθούν ενδεχομένως τα όρια αντοχής τους στο στρες των χαμηλών θερμοκρασιών.
Οι απαραίτητες θερμίδες για τη λειτουργία της μελισσόσφαιρας προέρχονται από την βιολογική καύση του μελιού με μικροδονήσεις των θωρακικών μυών, χωρίς να χρειάζεται να δονούνται και τα φτερά. Οι θωρακικοί μύες της μέλισσας αποδείχθηκε οτι είναι ο ποιό δραστήριος από πλευράς μεταβολισμού ιστός στο ζωικό βασίλειο (Esch,1964).
Το καλοκαίρι αντίθετα το μελίσσι διατηρεί τη θερμοκρασία του σταθερά στους 35 °C, που είναι η φυσιολογική για την ανάπτυξη του γόνου. Η μελισσόσφαιρα έχει ήδη διαλυθεί από Τα μέσα της άνοιξης, οι μέλισσες αφήνουν όλο και μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους όσο πλησιάζει το καλοκαίρι, πολλές βγαίνουν έξω από την κυψέλη σε ημέρες καύσωνα και σχηματίζουν ένα "γένι" στην πρόσοψη, σκιάζοντάς την. Η πρόπολη που στένευε το χειμώνα την είσοδο έχει και αυτή αφαιρεθεί από εκεί. Παράλληλα οι νεροκουβαλήτριες φέρνουν άφθονο νερό που ραντίζεται επάνω στις κηρήθρες, ενώ η ομάδα των αεριστριών φτερουγίζει "εν στάσει" μπροστά στην είσοδο απομακρύνοντας το ζεστό αέρα από το μελίσσι. Με την έντονη κυκλοφορία του αέρα εξατμίζεται γρήγορα και το ραντισμένο νερό και αυτό προκαλεί σχετική ψύξη.
Η ιδιότητα της θερμικής ομοιόστασης επιτρέπει στο μελίσσι να αντιμετωπίζει με επιτυχία τόσο υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες έως και +73 °c (Lindauer 1954), όσο και εξαιρετικά χαμηλές έως -80 °c (Southwick, 1988), αρκεί να έχει άμεση πρόσβαση σε νερό στην πρώτη περίπτωση και επαρκείς τροφές (μέλι) αποθηκευμένο στις κηρήθρες.
άρθρο του
Μιχαήλ Δ. Υφαντίδη Καθ. Μελισσοκομίας Α.Π.Θ
Κυριακή 28 Νοεμβρίου 2010
*.Άδειες πωλητών παραγωγών λα΄ι'κών αγορών.-

Οι ενδιαφερόμενοι για την απόκτηση παραγωγικής άδειας υποβάλλουν τις αιτήσεις τους με όλα τα δικαιολογητικά στους Οργανισμούς λαϊκών αγορών Αθηνών - Πειραιώς και Θεσσαλονίκης κατά περίπτωση εφόσον κατοικούν ή διαμένουν μόνιμα στα διοικητικά όρια των Ν.Α Αθηνών – Πειραιά και Θεσσαλονίκης αντίστοιχα ή στην οικεία Ν.Α. εφόσον κατοικούν στα διοικητικά όρια μιας εκ των υπολοίπων Ν.Α. της χώρας.
Οι δικαιούχοι των αδειών θα πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους.
Η άδεια ισχύει για 6 μήνες και ανανεώνεται για ίσο χρονικό διάστημα, περισσότερες φορές.
Δικαιούχοι είναι:
α) φυσικά πρόσωπα, μόνιμοι κάτοικοι της Ελλάδας, που έχουν την ελληνική ιθαγένεια, την ιθαγένεια άλλου κράτους – μέλους της Ε.Ε., οι ομογενείς Βορειοηπειρώτες, οι ομογενείς Παλιννοστούντες από την πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. ή την περιοχή του Πόντου και οι υπήκοοι τρίτων χωρών που διαμένουν στην Ελλάδα νόμιμα και αδιάλειπτα τουλάχιστον κατά τα τελευταία πέντε έτη και κατέχουν την προβλεπόμενη απόφαση χορήγησης ή ανανέωσης της άδειας διαμονής και είναι αγρότες – αυτοκαλλιεργητές, των οποίων το 50% τουλάχιστον του ετήσιου συνολικού εισοδήματός τους προέρχεται από γεωργική εκμετάλλευση. Εισοδήματα που προέρχονται από την εκμετάλλευση ακινήτων δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό του εισοδήματος και δεν δημιουργούν κώλυμα για την χορήγηση της παραγωγικής άδειας.
Οι νέοι αγρότες (νεοεισερχόμενοι στον αγροτικό τομέα) που δεν έχουν υπερβεί το 40ο έτος ηλικίας, δεν απαιτείται, να αποκομίζουν από την απασχόλησή τους σε αγροτική εργασία το 50% του εισοδήματός τους, για τα δύο πρώτα συνεχή έτη.
β) Οι Πρωτοβάθμιες Συνεταιριστικές οργανώσεις ή αναγνωρισμένες ομάδες παραγωγών, προκειμένου να διακινήσουν προϊόντα των μελών τους, που δεν κατέχουν παραγωγική άδεια πωλητή λαϊκών αγορών.
Απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη χορήγηση άδειας σε αγρότες (μελισσοκόμους)
Ο ενδιαφερόμενος παραγωγός υποβάλλει αίτηση στον οικείο Δήμο ή Κοινότητα μαζί με τα παρακάτω δικαιολογητικά :
Αντίγραφο του εντύπου Ε9 της φορολογικής δήλωσης
Αντίγραφο δήλωσης εκτροφής.
Βεβαίωση επιτόπιου ελέγχου του υπαλλήλου της Δ/σης Αγροτικής Ανάπτυξης της περιοχής που βρίσκονται οι κυψέλες.
Μετά την εξέταση της αίτησης από τριμελή επιτροπή η οποία συγκροτείται σε κάθε Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση με απόφαση του Νομάρχη και η οποία αποτελείται α) από το Δήμαρχο ή τον Πρόεδρο του οικείου Δήμου β) από ένα γεωπόνο και γ) από τον Πρόεδρο του οικείου Αγροτικού Συλλόγου ή τον Αγροφύλακα δίνεται στο μελισσοκόμο μία βεβαίωση η οποία ισχύει για 20 ημέρες από την έκδοσή της και μαζί με τα παρακάτω δικαιολογητικά κατατίθεται στον Οργανισμό λαϊκών αγορών.
Αντίγραφο θεωρημένου βιβλιαρίου Ο.Γ.Α. ή βεβαίωση κλάδου κύριας ασφάλισης του ΟΓΑ
Αντίγραφο φορολογικής δήλωσης (Έντυπα Ε1 , Ε3 και Ε9) με όλες τις μεταβολές.
προϊόντα.
Υπεύθυνη δήλωση, στην οποία ο αιτών θα αναφέρει ότι ασχολείται προσωπικά με την καλλιέργεια των προϊόντων, που θα διαθέσει στις λαϊκές αγορές και ότι αυτός ή κάποιο από τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειάς του, δεν έχει άλλη επαγγελματική ή παραγωγική άδεια για τις λαϊκές αγορές της χώρας ή το υπαίθριο εμπόριο, το ύψος της παραγωγής που θα διαθέσει στις λαϊκές αγορές και ότι το 50% του ετήσιου συνολικού εισοδήματός του προέρχεται από γεωργική εκμετάλλευση.
Την απόφαση έγκρισης του οικείου Νομάρχη για τη χορήγηση του Μελισσοκομικού βιβλιαρίου.
Αντίγραφο του ισχύοντος Μελισσοκομικού Βιβλιαρίου.
Βεβαίωση του Μελισσοκομικού Συλλόγου ή εφόσον δεν υπάρχει του Αγροτικού Συλλόγου της περιοχής της μόνιμης κατοικίας του (περί κατοχής μελισσοσμηνών)
Αποδεικτικά στοιχεία απόκτησης μελισσοσμηνών.
Κάθε παραγωγός ως φυσικό πρόσωπο δικαιούται μια μόνο παραγωγική άδεια , και έχει τη δυνατότητα για διαφορετικές ημέρες της εβδομάδας να διαθέτει τα προϊόντα του σε λαϊκές αγορές της Περιφέρειας των Ν.Α. Αθηνών – Πειραιώς και Θεσσαλονίκης ή σε λαϊκές αγορές των λοιπών Ν.Α. της χώρας. Οι ημέρες με τις αντίστοιχες λαϊκές αγορές επιλέγονται από τον παραγωγό με σχετική αίτησή του.








































